# Soul, Memory,  Tools.md คู่มือปั้น OpenClaw ลูกรัก 

> เพื่อ : สร้าง AI Agent ที่สมบูรณ์แบบ

**Published by:** [nanobro](https://web3.gadgeteer.in.th/)
**Published on:** 2026-03-02
**Categories:** openclaw, ai
**URL:** https://web3.gadgeteer.in.th/soul-memory-toolsmd-openclaw-guide

## Content

คำนำอันนี้เป็น e-book ที่ผมรวมรวมจากการเรียนรู้ Openclaw ✅ มันไม่ยาก และสำคัญมาก ถ้าเราเข้าใจไฟล์ต่างๆ เราจะสามารถสอน Openclaw ได้ดีขึ้น มันจะเชื่อฟังเรา และทำงานได้ดีกว่าเดิมมากๆ ⏰ อ่านจบประหยัดเวลาชีวิตจากนี้ไป 100x เราจะคุยกันเรื่องไฟล์ต่าง ๆ ที่เป็นหัวใจของระบบ เช่น IDENTITY.md, SOUL.md, MEMORY.md, tools.md, skills folder, sub-agents, และการ config memory search หนังสือนี้จะเน้น การเปรียบเทียบไฟล์และความแตกต่างที่สำคัญ เพื่อให้คุณเข้าใจชัดเจนว่าทำไมแต่ละไฟล์ถึงมีบทบาทต่างกัน และจะช่วยให้ Agent ของคุณทำงานได้สม่ำเสมอ มีความจำดี และฉลาดขึ้น ผมจัดเป็นหลายบท โดยแต่ละบทจะมีส่วนเปรียบเทียบแบบตารางเพื่อความชัดเจน สุดท้ายมีบทสรุปและคำแนะนำปฏิบัติสอนอะไรไป ย้ำมันทุกครั้งว่าบันทึกลงไฟล์รึยัง บันทึกไฟล์ไหน เพราะอะไรบทที่ 1: พื้นฐาน OpenClaw และไฟล์สำคัญOpenClaw เป็นระบบที่ช่วยให้คุณสร้าง AI Agent ที่ทำงานบนเครื่อง (local) รองรับการสนทนา, tools, sub-agents, และ memory system โดยไม่ต้องพึ่ง cloud เต็มรูปแบบ การติดตั้งครั้งเดียวจะให้คุณ 1 Main Agent แต่สามารถขยายเป็น multi-agent ได้ ไฟล์สำคัญทั้งหมดอยู่ใน folder workspace (เช่น /Users/nanobro/.openclaw/workspace) ซึ่งเป็น "บ้าน" ของ Agent ไฟล์เหล่านี้ถูกโหลดทุก session เพื่อให้ Agent มีตัวตนและความจำเปรียบเทียบไฟล์หลักใน workspaceไฟล์/โฟลเดอร์บทบาทหลักความแตกต่างสำคัญจากไฟล์อื่น ๆตัวอย่างเนื้อหาIDENTITY.mdกำหนดตัวตนภายนอก (presentation)เน้น "ภาพลักษณ์" เช่น ชื่อ, vibe, emojiชื่อ: nanobro Assistant, Vibe: มิตรภาพมืออาชีพSOUL.mdกำหนดจิตวิญญาณภายใน (behavior)เน้น "กฎคิดและพฤติกรรม" เช่น core valuesกฎ: ต้อง memory_search ก่อนตอบ preferencesMEMORY.mdความจำถาวร (long-term facts)เน้น "ข้อมูลที่จำ" ไม่ใช่กฎPreferences: ชอบ dark themetools.mdรายชื่อเครื่องมือ (low-level)เน้น "มี tool อะไร" ไม่ใช่ขั้นตอนmemory_search, web_searchskills/ (folder)Workflow ระดับสูง (high-level)เน้น "วิธีใช้ tool รวมกัน"research.md: ขั้นตอน search + summarizesessions/ (folder)Session ชั่วคราว (รวม sub-agents)เน้น "การทำงานชั่วคราว" ไม่ถาวรagent-main-subagent-xxx/ความแตกต่างสำคัญ: ไฟล์ .md เหล่านี้เป็น Markdown ธรรมดา แต่ IDENTITY/SOUL/MEMORY เน้น "ตัวตนและความจำ" ในขณะที่ tools/skills เน้น "เครื่องมือและ workflow" Sessions เป็น dynamic ไม่ใช่ static fileบทที่ 2: IDENTITY.md vs SOUL.md – ตัวตนภายนอกชื่อที่อยู่เบอร์โทร vs นิสัย วิธีคิดIDENTITY.md และ SOUL.md เป็นไฟล์ที่กำหนด "ใครคือ Agent" แต่ IDENTITY เน้นการนำเสนอตัวเองต่อผู้ใช้ ในขณะที่ SOUL เน้นกฎภายในที่ควบคุมการคิดและตัดสินใจเปรียบเทียบ IDENTITY.md vs SOUL.mdด้านIDENTITY.mdSOUL.mdความแตกต่างสำคัญบทบาทหลักตัวตนภายนอก (self-presentation)จิตวิญญาณภายใน (core personality/behavior)IDENTITY เป็น "ป้ายชื่อ" SOUL เป็น "DNA"เนื้อหาหลักชื่อ, summary, vibe, emoji, avatarCore values, boundaries, decision rules, toneIDENTITY เน้น visual/external SOUL เน้น logic/internalการโหลดโหลดหลัง SOUL เพื่อปรับ presentationโหลดก่อนสุดเพื่อกำหนด behaviorSOUL มี priority สูงกว่าเพราะควบคุมการคิดการใช้งานปรับตาม platform (e.g., formal ใน WhatsApp)กฎถาวร เช่น "ต้อง memory_search ก่อน"IDENTITY ยืดหยุ่น SOUL เข้มงวดตัวอย่างVibe: สนุกสนาน, Emoji: 🦞กฎ: Proactive แต่ไม่ intrusiveIDENTITY เปลี่ยนง่าย SOUL เปลี่ยนยากเพราะกระทบพฤติกรรมความแตกต่างสำคัญ: ถ้า Agent พูดไม่ตรง vibe → แก้ IDENTITY แต่ถ้าตัดสินใจผิด (e.g., ลืม search memory) → แก้ SOUL SOUL สามารถรองรับหลาย persona (หลาย SOUL.md) แต่ IDENTITY มักเป็นฐานเดียวบทที่ 3: SOUL.md vs MEMORY.md – กฎพฤติกรรม vs ข้อมูลถาวรSOUL.md และ MEMORY.md คล้ายกันเพราะทั้งคู่ถูกโหลดทุก session และช่วยให้ Agent สม่ำเสมอ แต่ SOUL เป็น "กฎ" ในขณะที่ MEMORY เป็น "ข้อมูล"เปรียบเทียบ SOUL.md vs MEMORY.mdด้านSOUL.mdMEMORY.mdความแตกต่างสำคัญบทบาทหลักกฎพฤติกรรมและการคิด (how to behave)ข้อมูลถาวรที่ต้องจำ (what to remember)SOUL เป็น "คู่มือชีวิต" MEMORY เป็น "สมุดบันทึก"เนื้อหาหลักValues, boundaries, memory management rulesPreferences, projects, key facts, lessonsSOUL มี logic/rules MEMORY มี facts/dataใครแก้ไขคุณเป็นหลัก เพื่อกำหนด personaAgent + คุณ (Agent เขียนจากสนทนา)SOUL แก้เพื่อเปลี่ยนนิสัย MEMORY แก้เพื่อเพิ่มข้อมูลการโหลดทุก session (private/group)เฉพาะ private session (privacy)MEMORY ปกป้องข้อมูลส่วนตัวมากกว่าตัวอย่างกฎ: เมื่อผู้ใช้บอก "เคยบอกแล้ว" → search memoryPreferences: ชอบ dark theme, ชื่อ: NanobroSOUL บอก "ทำยังไง" MEMORY บอก "ข้อมูลอะไร"ความแตกต่างสำคัญ: ถ้า Agent ลืม preferences → MEMORY มีปัญหา แต่ถ้า Agent ไม่ search memory เลย → SOUL มีปัญหา (ต้องเพิ่มกฎใน SOUL) MEMORY เป็น curated (ไม่บันทึกทุกอย่าง) ต่างจาก daily notes ที่อัตโนมัติบทที่ 4: tools.md vs skills folder – เครื่องมือพื้นฐาน vs Workflow ซับซ้อนtools.md และ skills เป็นส่วน "เครื่องมือ" แต่ tools.md เป็นรายชื่อดิบ ในขณะที่ skills เป็นสูตรใช้งานรวมกันเปรียบเทียบ tools.md vs skillsด้านtools.mdskills (folder)ความแตกต่างสำคัญบทบาทหลักรายชื่อ tool ต่ำระดับ (low-level)Workflow สูงระดับ (high-level)tools เป็น "ส่วนประกอบ" skills เป็น "สูตรอาหาร"โครงสร้างไฟล์เดียว (Markdown list)Folder มีหลายไฟล์ (.md แยกตาม skill)tools เรียบง่าย skills ซับซ้อนกว่าเนื้อหาหลักชื่อ tool + parameters + descriptionSteps, tools used, output formattools บอก "มีอะไร" skills บอก "ใช้ยังไง"การเรียกAgent เรียก tool ทีละตัวAgent เรียก skill ชื่อเดียว (e.g., research)skills อาศัย tools แต่ทำงานอัตโนมัติมากกว่าตัวอย่างmemory_search(query)research.md: web_search + browse + summarizetools ต้องคิดเอง skills มีขั้นตอนสำเร็จรูปความแตกต่างสำคัญ: ถ้า tool ไม่มีใน tools.md → skills เรียกไม่ได้ skills เหมาะกับงานบ่อย ๆ (e.g., deep_research) แต่ tools เป็นฐานที่ยืดหยุ่นกว่าบทที่ 5: Sub-agents vs Skills vs Model Selection – การขยายงานSub-agents, skills, และการกำหนด model เป็นวิธีขยาย Agent แต่ sub-agents เน้น parallel/background ในขณะที่ skills เน้น workflow และ model เน้นคุณภาพเปรียบเทียบ Sub-agents vs Skills vs Modelด้านSub-agentsSkillsModel SelectionบทบาทหลักAgent ย่อยสำหรับงาน parallel/long-runningWorkflow รวม toolเลือก AI model สำหรับงานเฉพาะIsolationสูง (context/memory แยก)ต่ำ (ใช้ context เดียวกับ main)ไม่มี (แค่เปลี่ยน engine)Modelกำหนดแยกได้ (e.g., Claude สำหรับ sub)ใช้ model เดียวกับ mainกำหนดได้ทุกที่ (main/sub/skill)ตำแหน่งใน sessions/ (ชั่วคราว ไม่มี folder ถาวร)ใน skills/ folderใน config หรือ spawn commandตัวอย่างSpawn สำหรับ research ยาวresearch.md สำหรับ search สั้นใช้ Gemini สำหรับงานเร็วความแตกต่างสำคัญ: Sub-agents สำหรับงานหนัก/parallel (e.g., ไม่ block main) skills สำหรับ routine workflow Model สำหรับ optimize cost/speed/quality Sub-agents ไม่ spawn อัตโนมัติเว้นแต่ตั้งใน SOULบทที่ 6: Memory System และ Config – การทำให้ Agent ไม่ลืมMemory ใน OpenClaw มีหลายชั้น: MEMORY.md (ถาวร), daily notes (สั้น), และ search tools Config memorySearch ช่วยให้ search ดีขึ้น (local แนะนำสำหรับ Mac Mini M4 RAM 16GB)เปรียบเทียบ Memory Files และ Toolsด้านMEMORY.mdDaily Notes (memory/YYYY-MM-DD.md)memory_search ToolประเภทLong-term curatedShort-term automaticRetrieval toolการบันทึกเขียน manual (via SOUL rules)Append อัตโนมัติค้น semantic/keywordโหลดทุก private sessionเฉพาะวันนี้ + เมื่อวานเรียกเมื่อต้องการ (mandatory ใน SOUL)Configไม่ต้องไม่ต้องเปิดใน config: enabled=true, provider=localความแตกต่างสำคัญ: ถ้า Agent ลืม → เพิ่มกฎใน SOUL เพื่อ flush เข้า MEMORY Local provider ดีสำหรับ privacy/speed บนเครื่องคุณบทสรุป: การนำไปใช้จริงจากบทสนทนาของเรา OpenClaw เป็นระบบที่ยืดหยุ่น แต่ความสำเร็จอยู่ที่การเปรียบเทียบและ balance ไฟล์ต่าง ๆ: IDENTITY สำหรับภาพลักษณ์, SOUL สำหรับกฎ, MEMORY สำหรับข้อมูล, tools/skills สำหรับเครื่องมือ, sub-agents สำหรับขยาย คำแนะนำ:เริ่มจากแก้ SOUL.md ด้วยส่วน memory management ที่เราคุยConfig memorySearch เป็น localทดสอบโดยบอก Agent "จำไว้ว่าฉันชอบ dark theme" แล้วถามซ้ำวันถัดไป

## Publication Information

- [nanobro](https://web3.gadgeteer.in.th/): Publication homepage
- [All Posts](https://web3.gadgeteer.in.th/): More posts from this publication
- [RSS Feed](https://api.paragraph.com/blogs/rss/@nanobro.eth): Subscribe to updates
- [Twitter](https://twitter.com/gadgeteerth): Follow on Twitter